Monday.com vừa sa thải 20% nhân sự, lấy lý do AI. Đây là động thái mới nhất trong làn sóng cắt giảm việc làm ngành công nghệ, gây tranh cãi về vai trò thực sự của AI và tái cơ cấu.
Phân Tích Chuyên Sâu về Tác Động của AI đến Tái Cấu Trúc Lao Động trong Ngành Công Nghệ
Chiến Lược Tái Cấu Trúc của Monday.com và Vai Trò của AI
Monday.com, một công ty phần mềm quản lý công việc nổi tiếng với các bảng theo dõi dự án có khả năng tùy biến cao, đã trở thành cái tên mới nhất trong ngành công nghệ công bố cắt giảm nhân sự, với AI là một trong những yếu tố chính. Cụ thể, công ty này dự kiến sa thải khoảng 20% lực lượng lao động, tương đương hơn 600 nhân viên, như một phần của “kế hoạch tái cấu trúc” nhằm “chuyển đổi sản phẩm, tiếp thị và chiến lược tiếp cận thị trường” để hỗ trợ một “mô hình hoạt động tinh gọn, tập trung hơn”. Động thái này được Monday.com biện minh là nhằm tiếp tục đầu tư vào “chiến lược tăng trưởng dựa trên AI”. Điều này cho thấy Monday.com đang điều chỉnh toàn bộ cấu trúc hoạt động để phù hợp với một tầm nhìn “AI-first” đã được công ty vạch ra từ khoảng một năm trước. Mặc dù đồng sáng lập Eran Zinman khẳng định việc này không nhằm giảm chi phí hay thay thế con người bằng AI, nhưng rõ ràng việc dịch chuyển sang một mô hình vận hành tập trung vào AI yêu cầu sự thay đổi lớn trong cơ cấu tổ chức và phân bổ nguồn lực. Việc công ty dự kiến chi 45 triệu đến 55 triệu đô la cho các chi phí tái cấu trúc nhưng vẫn dự báo tăng trưởng doanh thu hàng năm lên đến 20% vào năm 2026, nhấn mạnh cam kết mạnh mẽ của họ đối với chiến lược AI này, tin rằng đầu tư vào AI sẽ mang lại hiệu quả dài hạn.
Xu Hướng Cắt Giảm Việc Làm và Đầu Tư AI Trong Ngành Công Nghệ
Tình trạng cắt giảm việc làm không chỉ giới hạn ở Monday.com mà là một xu hướng rộng lớn hơn trong ngành công nghệ Hoa Kỳ. Theo phân tích của Financial Times, các công ty công nghệ Mỹ đã cắt giảm gần 140.000 việc làm kể từ đầu năm nay. Đáng chú ý, các “ông lớn” như Amazon, Oracle, Meta và Microsoft chiếm gần 50.000 trong số những đợt cắt giảm đó. Điều này diễn ra trong bối cảnh các công ty này đang rót hàng trăm tỷ đô la vào việc xây dựng trung tâm dữ liệu AI. Sự dịch chuyển nguồn lực khổng lồ này cho thấy một sự thay đổi cơ bản trong ưu tiên đầu tư: từ các lĩnh vực truyền thống sang phát triển và triển khai công nghệ AI. Việc đổ tiền vào hạ tầng AI không chỉ là để nghiên cứu mà còn để hỗ trợ các sản phẩm và dịch vụ AI mới, đồng thời tối ưu hóa các quy trình hiện có. Sự chuyển dịch này tạo ra áp lực lớn lên các bộ phận không liên quan trực tiếp đến AI, dẫn đến việc cắt giảm nhân sự ở những mảng đó để tái phân bổ nguồn lực cho các sáng kiến AI chiến lược. Điều này phản ánh một cuộc cách mạng công nghệ đang diễn ra, nơi AI không chỉ là một công cụ mà là trung tâm của chiến lược tăng trưởng và cạnh tranh.
Phản Ứng Thị Trường và Sự Khác Biệt Giữa “Câu Chuyện” và Thực Tế
Một điểm đáng lưu ý từ phân tích của Financial Times là các công ty công nghệ tuyên bố AI là yếu tố trong việc cắt giảm việc làm đã có hiệu suất kém hơn Nasdaq gần 10% trong 30 ngày giao dịch sau công bố của họ. Điều này cho thấy thị trường không hoàn toàn “mua” những câu chuyện mà các công ty đang kể. Có thể thị trường nhìn nhận việc cắt giảm dựa trên AI như một dấu hiệu của sự không chắc chắn về lợi nhuận hoặc sự không hiệu quả trong việc tái cơ cấu. Các nhà đầu tư có thể nghi ngờ rằng việc cắt giảm không chỉ vì AI mà còn vì các yếu tố kinh tế vĩ mô khác hoặc vấn đề nội bộ của công ty. Ngoài ra, việc các công ty cắt giảm nhân sự đồng thời đầu tư lớn vào AI có thể tạo ra một hình ảnh mâu thuẫn. Thị trường có thể yêu cầu bằng chứng cụ thể hơn về cách AI sẽ tạo ra giá trị và hiệu quả thực sự, thay vì chỉ là một lời biện minh cho việc sa thải. Sự hoài nghi này đặt ra câu hỏi về tính minh bạch và độ tin cậy của các tuyên bố từ phía doanh nghiệp về vai trò của AI trong các quyết định nhân sự.
Dịch Chuyển Nhân Sự Nội Bộ và Sự Tăng Trưởng của Các Công Ty Tập Trung vào AI
Mặc dù bức tranh tổng thể về việc làm trong ngành công nghệ có vẻ ảm đạm với các đợt cắt giảm lớn, nhưng không phải tất cả đều tiêu cực. Financial Times lưu ý rằng các công ty tập trung vào AI như Anthropic và OpenAI đang tuyển dụng rất nhanh, hấp thụ một phần tài năng bị sa thải từ các công ty khác trong ngành. Điều này cho thấy sự dịch chuyển đáng kể về nhân lực từ các lĩnh vực truyền thống sang các công ty tiên phong trong lĩnh vực AI. Hơn nữa, ngay cả trong số các công ty đang thực hiện cắt giảm, tình hình cũng không phải là nhân sự biến mất hoàn toàn mà là sự dịch chuyển. Ví dụ, Meta đã chuyển khoảng 7.000 nhân viên sang các vai trò tập trung vào AI ngay cả khi sa thải 8.000 người khác. Tương tự, IBM đang tăng gấp ba lần việc tuyển dụng cấp độ đầu vào cho các vai trò AI và hybrid-cloud, song song với các đợt cắt giảm gần đây. Những ví dụ này minh họa một xu hướng quan trọng: AI không chỉ gây ra sa thải mà còn tạo ra các vai trò và cơ hội mới. Ngành công nghệ đang trải qua một quá trình tái định hình, nơi các kỹ năng và chuyên môn liên quan đến AI trở nên cực kỳ quý giá, thúc đẩy một cuộc “chuyển dịch nhân sự lớn” để đáp ứng nhu cầu của kỷ nguyên AI. Điều này đặt ra yêu cầu về việc đào tạo lại và nâng cao kỹ năng cho lực lượng lao động hiện có để họ có thể thích nghi với những vai trò mới này.
Ảnh Hưởng Của AI Đến Các Đơn Vị Cụ Thể: Trường Hợp của Microsoft và Xbox
Microsoft là một ví dụ điển hình về việc AI tác động đến các đơn vị kinh doanh cụ thể. Vào ngày 9 tháng 7 năm 2026, Microsoft đã cắt giảm khoảng 4.800 vị trí, tương đương 2.1% lực lượng lao động toàn cầu, với phần lớn các vị trí bị ảnh hưởng nằm trong đơn vị Xbox gaming. Động thái này được mô tả là “đặt lại” hoạt động kinh doanh chỉ ba năm sau khi mua lại Activision Blizzard. Việc cắt giảm nhân sự trong Xbox, một đơn vị vốn dĩ không được xem là cốt lõi của chiến lược AI của Microsoft, cho thấy sự ảnh hưởng rộng khắp của AI. Có thể Microsoft đang tìm cách tối ưu hóa chi phí và nguồn lực trong các đơn vị không phải là trọng tâm AI để dồn sức cho các dự án AI chiến lược hơn. Hoặc, AI cũng có thể được ứng dụng để tối ưu hóa các quy trình phát triển game, marketing hoặc quản lý trong Xbox, từ đó giảm nhu cầu về nhân lực ở một số vai trò nhất định. Việc cắt giảm này cũng có thể là một phần của chiến lược tích hợp Activision Blizzard vào cơ cấu lớn hơn của Microsoft, với AI đóng vai trò là chất xúc tác cho quá trình tinh gọn và hiệu quả hóa. Điều này nhấn mạnh rằng ngay cả các đơn vị không trực tiếp phát triển AI cũng có thể bị ảnh hưởng bởi chiến lược AI tổng thể của công ty mẹ, thông qua việc tái cấu trúc hoặc áp dụng các công nghệ AI để tăng cường hiệu quả hoạt động.
